Nowości Poradni językowej PWN

Żeby móc się o nich na bieżąco dowiadywać, teraz trzeba sobie zaprenumerować newsletter:

co wymaga podania adresu e-mailowego i wyrażenia zgody na otrzymywanie różnych innych informacji, nie tylko porad językowych i nie tylko od WN PWN.

Do niedawna, chyba jeszcze we wrześniu, poradniane nowości były udostępniane za pomocą kanału RSS, którego już się jednak na stronie poradni nie znajdzie, choć wciąż można znaleźć w internecie (tutaj) wyliczane właśnie przez PWN zalety tego sposobu dostarczania informacji:

• użytkownik pilnuje swojej prywatności (nie musi podawać swoich danych, np. adresu e-mail),
• sam decyduje kiedy informacja dotrze do niego (kiedy sprawdzi, czy w serwisie pojawiły się nowe wiadomości),
• ma pewność, że otrzyma informację o każdej aktualizacji serwisu (nie umknie mu więc żadna wiadomość),
• unika oglądania natarczywych reklam i innych elementów reklamowych (trafia bezpośrednio do treści wiadomości, pomijając strony główne),
• gromadząc interesujące go kanały w jednym miejscu, oszczędza czas (może więc zapoznać się z większą liczbą interesujących informacji).

Żeby mimo wszystko móc nadal pokazywać w Pszetfurni (na prawym pasku) ostatnie nowości z poradni, poszperaliśmy i znaleźliśmy pośrednika, który w tym pomaga. Dzięki niemu wciąż mamy kanał RSS do Poradni językowej PWN:

http://page2rss.com/rss/942ec5aca2ff274766d2e01e83257773

który Państwo też mogą wykorzystać.

Ukryli „Doroszewskiego”

Wydawnictwo Naukowe PWN ukryło. Internetową wersję jedenastotomowego Słownika języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego.

Dwa lata temu cieszyliśmy się, tutaj, że umieściło ją w internecie. Słownik był dostępny pod adresem http://doroszewski.pwn.pl/. Już nie jest, a w każdym razie nie bezpośrednio. Ten link prowadzi teraz do strony http://sjp.pwn.pl/, na której jest okienko wyszukiwania. Kiedy się za jego pomocą poszuka jakiegoś słowa, na trzecim miejscu wśród wyników (znalezionych w różnych PWN-owskich źródłach) pojawi się stosowne hasło ze słownika Doroszewskiego, które trzeba kliknąć, żeby się wreszcie dostać do całego słownikowego artykułu hasłowego. Gdzie teraz są skany części wstępnych słownika i poszczególnych tomów, tabel fleksyjnych i wykazu źródeł, udostępnione w internecie w 2012 roku – nie mamy pojęcia. Ich brak uniemożliwia pełne zrozumienie artykułów hasłowych.

Katalog ulic i placów m.st. Warszawy

Zawiera 5192 nazwy warszawskich ulic, alej, placów, rond, skwerów, skwerków, zaułków.

„(...) jest wykazem obowiązujących nazw ulic, placów oraz innych obiektów nazwanych z obszaru m.st. Warszawy. Nazwy w Katalogu podane są w brzmieniu podstawowym, skróconym i w dopełniaczu, określone są również dzielnice, w których zlokalizowany jest dany obiekt miejski”.

Stanowi załącznik do Zarządzenia nr 3800/2013 Prezydenta miasta stołecznego Warszawy z dnia  25 stycznia 2013 r. w sprawie wprowadzenia „Katalogu ulic i placów m.st. Warszawy” oraz zasad zapisu nazw obiektów miejskich.

Jest dostępny tutaj (w formacie pdf) i tutaj (w formacie xls).

Ponieważ jest swego rodzaju słownikiem, dodamy go do działu Słowniki naszej Polszczyzny w sieci.

Dopisek
Zarządzenie wprowadzające katalog jest tu; drugi załącznik do zarządzenia, czyli zasady zapisu nazw obiektów miejskich - tutaj.

„Słowniki dawne i współczesne”

To tytuł witryny internetowej poświęconej polskim słownikom, bardzo ciekawej z pewnością nie tylko dla polonistów, choć z niezbyt zachęcającego wprowadzenia dowiadujemy się, że Od początku zakładano, że witryna ma służyć przede wszystkim studentom polonistyki.

Wszystkie słowniki opisano według z góry ustalonego schematu, co ułatwia ich porównywanie i sprawia, że ich zestaw jest w istocie bazą danych (w miarę rozbudowy witryny ta cecha będzie coraz bardziej wykorzystywana). Opisy są dość szczegółowe, niektóre informacje zgromadzono lub zweryfikowano zresztą specjalnie na potrzeby projektu. Wskazówki bibliograficzne pozwalają zainteresowanym czytelnikom na rozwijanie lektury. Budowę artykułów hasłowych w miarę możności starano się objaśniać przez odwołanie do tego samego hasła – tym wspólnym, a więc niejako diagnostycznym hasłem jest broda. Witryna została zaprojektowana tak, aby czytelnik mógł łatwo porównać hasło diagnostyczne z jego opisem, a także porównać hasła diagnostyczne w dwóch dowolnie wybranych słownikach.

Lista omówionych tam dotychczas słowników jest tutaj.

Ojczysty – dodaj do ulubionych

Zachęcamy do klikania obrazka z prawej!

Słownik gwary mazurskiej

Szukając  – bezskutecznie – internetowego słownika gwary warmińskiej, znaleźliśmy

i zaraz go dodamy do działu Słowniki naszej Polszczyzny w sieci.

Dopisek
Zachęcamy do poczytania o autorze słownika, na przykład tutaj albo tutaj.

„Doroszewski” w sieci

Tutaj.

To słownik wciąż bardzo przydatny – dla pisarzy, tłumaczy, redaktorów, językoznawców. Brawo, PWN! Choć korzystamy z wersji na CD, sprzed piętnastu lat, cieszymy się, bo ta ma swoje zalety.

Dopisek
Profesora z pewnością by zmartwiły wielkie litery J i P w tytule.

Dopisek
Słownik już nie jest dostępny bezpośrednio. Piszemy o tym tutaj.

Słownik gwary miejskiej Poznania

Zaraz go dodamy do działu „Słowniki” naszej „Polszczyzny w sieci”, gdzie będzie konkurował ze Słownikiem gwary poznańskiej, o którym pisaliśmy tutaj.

Z hasła wymborek:  Ten jest parzynga, ten ma koponę na krybonach, ten jest pasikonik, ten znowyk krzyślate giyry, ten ma muskuły jak bocian pięty, zaś jeszczyk inny ma łeb jak wymborek.
 

Nowy słownik w „Polszczyźnie w sieci”

Różnych rzeczy można sie z niego dowiedzieć, na przykład że półtorak to nie tylko dobry miód pitny, ale także

polska i litewska moneta srebrna o wartości 1 i 1/2 grosza i ciężarze 1,2–1,5 g; wprowadzona 1614 jako odpowiednik grosza cesarskiego; bita w znacznych ilościach do 1627, dłużej w Prusach i Rydze (ferding); wznowiona 1650–61, głównie do obiegu na Ukrainie; sporadycznie bita też za panowania Augusta III; półtoraki były popularne na Węgrzech, gdzie 1695 podjęto miejscową emisję (poltura).

Słownik jest tutaj, a u nas oczywiście w dziale „Słowniki”.
 

Nowy słownik w „Polszczyźnie w sieci”

Jest to Słownik ekonomiczny z Portalu Edukacji Ekonomicznej NBP. Zawiera hasła z dziedzin jak na obrazku obok.
 

Nowości w Pszetfurni

Dwie:

• strona internetowa profesora Mirosława Bańki - dodaliśmy ją do działu Różności w Polszczyźnie w sieci,

• najnowsze odpowiedzi w Poradni Językowej PWN - ich tytuły pokazują się pod wyszukiwarką porad na prawym pasku; wystarczy kliknąć, żeby się przenieść do poradni.

 

Szczuny spucły fefermyncki

Co to znaczy? Dowiedzą się Państwo z tworzonego przez Macieja Szewczyka Słownika gwary poznańskiej, który zaraz dodamy do działu Słowniki naszej „Polszczyzny w sieci”.

Dopisek
Skibka – to, co powstaje, gdy kroi się chleb (nie mylić z kromką) i z czego robi się sznytki, wyjaśnia słownik. Musimy się przyznać, że nie rozumiemy tej definicji. Sznytka to kromka. Czy kromki się robi? Chyba się odkrawa. I odkrawa się je z bochenka, a nie z jakiejś jego wcześniej odkrojonej części zwanej skibką, co sugeruje słownik.
 

Polszczyzna unijna

Do działu „Poradnie, blogi itp.” w naszej „Polszczyźnie w sieci” właśnie dodaliśmy Międzyinstytucjonalny przewodnik redakcyjny  Urzędu Publikacji Unii Europejskiej. Stosowanie go jest obowiązkowe dla wszystkich, którzy uczestniczą w powstawaniu tekstów publikowanych przez instytucje unijne, ale może się przydać nie tylko im, zwłaszcza chyba część czwarta, której spis treści przytaczamy, zachęcając Państwa oczywiście do spenetrowania całej witryny przewodnika.

Część czwarta – Publikacje w języku polskim
10. Zasady dotyczące tekstów w języku polskim
10.1. Interpunkcja
10.1.1. Przecinek
10.1.2. Kropka
10.1.3. Dwukropek
10.1.4. Średnik
10.1.5. Cudzysłów
10.1.6. Myślnik, półpauza, łącznik
10.1.7. Wielokropek
10.1.8. Ukośnik prawy
10.1.9. Znak %
10.2. Ortografia
10.2.1. Pisownia inicjałów
10.2.2. Użycie wielkiej i małej litery – wybrane informacje
10.2.3. Skróty i skrótowce – wybrane informacje
10.2.4. Zestawienia – z łącznikiem czy bez?
10.2.5. Razem czy osobno – wybrane zagadnienia
10.2.6. Dodawanie liczby mnogiej
10.3. Imiesłowy przysłówkowe
10.4. Liczebniki
10.4.1. Zapis cyfrowy
10.4.2. Różnica w znaczeniu: art. 1–3, art. 1, 2 i 3
10.4.3. Liczebniki porządkowe wieloczłonowe
10.5. Przyimki
10.5.1. Nazwy geograficzne
10.5.2. Wybrane przyimki i wyrażenia przyimkowe
10.6. Zaimek swój
10.7. Składnia
10.7.1. Związek zgody
10.7.2. Związek rządu i skróty składniowe
10.8. Fleksja – odmiana nazw geograficznych – wybrane informacje
10.8.1. Nazwy obce
10.8.2. Nazwy polskie i spolszczone
10.8.3. Mauritiusa czy Mauritiusu

Nowy słownik w „Polszczyźnie w sieci”

Oczywiście w dziale „Słowniki”.

Słownik finansowo-ekonomiczny z portalu Bankier.pl

Przykładowe hasło:

Cerber

Niezależny organ nadzorujący, którego zadaniem jest czujne obserwowanie osób zaangażowanych w zarządzanie przedsiębiorstwem, a w razie wykrycia nieprawidłowości – powiadomienie stron zainteresowanych. W przypadku przedsiębiorstw komercyjnych funkcję cerberów pełnią członkowie zarządu, biegli rewidenci i członkowie organów nadzorujących.

Wyszukiwarka PELCRA

Narzędzie to umożliwia szybkie i wygodne przeszukiwanie zasobów zgromadzonych na potrzeby Narodowego Korpusu Języka Polskiego. Wyszukiwarka jest oparta na składni zapytań korpusowych, która z jednej strony oferuje funkcjonalność porównywalną z opcjami wyszukiwania dostępnymi w innych narzędziach korpusowych, a z drugiej umożliwia szczególnie skuteczne wyszukiwanie pojedynczych wyrazów, wariantów morfologicznych i semantycznych oraz elastycznych wielowyrazowych kolokacji w bardzo dużych korpusach.

Źródło: http://www.nkjp.uni.lodz.pl/help.jsp

Dodaliśmy wyszukiwarkę PELCRA do działu „Korpusy” w „Polszczyźnie w sieci”.

Nowy słowniczek w „Polszczyźnie w sieci”

Słowniczek terminów  używanych w „Kryteriach oceniania formy pracy  maturalnej z języka polskiego”, autorstwa prof. Andrzeja Markowskiego. Właściwie jest to zwięzły poradnik dobrego stylu.

Oto jego fragment:

Styl jednolity wypowiedzi to takie jej ukształtowanie językowe, które polega na tym, że wszystkie składniki tekstu: wyrazy, związki frazeologiczne, połączenia wyrazowe i dłuższe sformułowania pochodzą z tej samej odmiany językowej polszczyzny i reprezentują ten sam gatunek wypowiedzi. Naruszeniem jednolitości stylu jest występowanie w jednym tekście pisanym elementów językowych (wyrazów, sformułowań itp.) pochodzących z różnych odmian i gatunków, na przykład:

• wplatanie elementów potocznych do tekstu o charakterze standardowym, por.: Francuskich chłopów wkurza taka polityka i zbudowali piramidę z niechcianych owoców i warzyw;
• umieszczanie określeń środowiskowych w tekście standardowym, por.: Gospodarz otworzył i w tym samym momencie zainkasował mocny cios pięścią w głowę;
• mieszanie elementów urzędowych i potocznych w jednym tekście, por. Ponadto nadmieniam, że kierownik przejechał mi po premii zupełnie bezpodstawnie;
• wplatanie słów oficjalnych lub książkowych do tekstu standardowego lub potocznego, por.: Zakład fryzjerski zainauguruje swoją działalność w najbliższy poniedziałek;
• używanie określeń współczesnych do opisu dawnych realiów, np.: Hugo Kołłątąj reprezentował w Sejmie Wielkim opcję proreformatorską.

Nowości w „Polszczyźnie w sieci”

• W dziale „Instytucje”:
Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych

• W dziale „Słowniki”:
Nazewnictwo geograficzne Polski (w formacie PDF):
- Tom 1. Hydronimy:
- - Wprowadzenie
- - Część 1. Wody płynące, żródła, wodospady
- - Część 2. Wody stojące

Ze strony internetowej wydawcy:

Narodowy gazeter Polski
 (...)
Niniejsza publikacja stanowi pierwszy tom zaplanowanej na kilka lat serii i zawiera wykaz prawie 16 000 standaryzowanych nazw obiektów wodnych, tzw. hydronimów, z podziałem na dwie części: 1. Wody płynące, źródła, wodospady i 2. Wody stojące, zweryfikowanych i ustalonych przez Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych, działającą od 1997 r. przy Ministrze Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Dopisek
Kto wie, dlaczego narodowy gazeter Polski wydaje Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej?

Nowy słownik w „Polszczyźnie w sieci”

 Oczywiście w dziale Słowniki.

Aktualizowany słowniczek gwarowy - gwary śląskiej. Można się z niego na przykład dowiedzieć, że zołza to po śląsku wcale nie zołza, tylko... sos.

Nowości w „Polszczyźnie w sieci”

Wszystkie w dziale Słowniki.

• Słowniczek Mahabharaty
• Słowniczek pojęć filmowych
• Słowniczek pojęć liturgicznych i kościelnych
• Słowniczek prawniczy
• Słowniczek żeglarski

Nowy słownik w „Polszczyźnie w sieci”

Do działu Słowniki dodaliśmy słownik języka polskiego z portalu gazeta.pl - „popularny, ortograficzny, synonimów/antonimów oraz wyrazów obcych i trudnych, przygotowany we współpracy
z wydawnictwem Langenscheidt”:
Słowo Tłumacz na „klawiszu” uruchamiającym słownik nie ma tu oczywiście sensu. Może dobre byłoby Szukaj?